Drone Çekim İzni: İşte En Kolay Yol

Drone çekim izni almak, birçok profesyonel fotoğrafçı, videograf ve drone pilotu için karmaşık görünebilen bir süreçtir. Ancak doğru bilgi, iyi hazırlık ve stratejik yaklaşımla bu süreci oldukça kolaylaştırmak mümkündür. Türkiye’de hava sahasının güvenliği ve düzenliliğini sağlamak amacıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından belirlenmiş kurallar ve izin prosedürleri bulunmaktadır. Bu makalede, drone çekim izni alma sürecini adım adım ele alacak, karşılaşabileceğiniz zorlukları aşmanın yollarını gösterecek ve en kolay yaklaşımları paylaşacağız.

Drone Çekim İzni Neden Gereklidir?

Drone teknolojisi, görsel içerik üretiminde çığır açsa da, kontrolsüz kullanımı ciddi güvenlik riskleri (hava trafiğiyle çakışma, özel hayatın ihlali, kamu güvenliği) oluşturabilir. Bu nedenle, SHGM, insansız hava araçlarının (İHA) belirli kurallar çerçevesinde ve genellikle izinle uçurulmasını zorunlu kılmıştır. İzinler, hem operasyonel güvenliği sağlamak hem de çekim yapılacak alanlardaki yasal düzenlemelere (özel mülkiyet, askeri bölgeler, kritik altyapı vb.) uyumu garanti altına almak için kritik öneme sahiptir. İzin alınmadan yapılan çekimler, ciddi para cezaları ve yasal yaptırımlarla sonuçlanabilir.

Türkiye’deki İHA Sınıflandırması ve Temel Kurallar

Türkiye’de İHA’lar ağırlıklarına göre sınıflandırılmıştır:

İHA0 (500 gr altı): Kayıt zorunluluğu yoktur, ancak belirli bölgelerde (havaalanı çevresi, kritik tesisler, kalabalıklar vb.) uçuş yasaklarına tabidir. Hobi amaçlı kullanım için en az kısıtlamaya sahip kategoridir.
İHA1 (500 gr – 4 kg arası): SHGM’ye kaydı ve pilotun İHA Sportif/Amatör Pilot Sertifikası (veya daha üst düzey bir eğitim) alması zorunludur. Ticari faaliyetler için ilave sertifikalar gerekebilir.
İHA2 (4 kg – 25 kg arası): SHGM’ye kaydı ve pilotun İHA Ticari Pilot Sertifikasına sahip olması zorunludur.
İHA3 (25 kg ve üzeri): Bu kategorideki insansız hava araçları için özel izin ve sertifikasyon süreçleri geçerlidir.

Tüm bu sınıflar için genel uçuş yasakları ve kısıtlı bölgeler (havaalanı çevresi, askeri bölgeler, tehlikeli bölgeler vb.) bulunmaktadır. Ayrıca, gece uçuşları, insan ve yapı yoğunluğu olan bölgelerdeki uçuşlar için ek izinler ve özel koşullar aranmaktadır.

Genel Drone Çekim İzni Süreci: Adım Adım Yaklaşım

Standart bir drone çekim izni süreci genellikle şu adımları içerir:

1. İHA Kaydı ve Pilot Lisansı: Kullandığınız İHA’nın SHGM İHA Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olduğundan ve sizin de geçerli bir İHA Pilot Lisansına sahip olduğunuzdan emin olun (İHA0 hariç).
2. Uçuş Öncesi Proje Tanımı: Çekim yapacağınız yer, tarih, saat aralığı, çekim amacı ve kullanacağınız İHA’nın özellikleri gibi detayları netleştirin.
3. İzin Başvurusu: SHGM’nin internet sitesi üzerinden veya ilgili kurumlara (valilik, kaymakamlık, emniyet, milli parklar müdürlüğü vb.) doğrudan başvuru yaparak uçuş izni talep edin. Ticari veya özel projeler için genellikle “İHA Uçuş İzni Başvuru Formu” doldurulur.
4. NOTAM Kontrolü ve Yayımlanması: Özellikle kısıtlı veya kontrollü hava sahalarında uçuş yapacaksanız, NOTAM (Havacılara Bildirim) gerekliliği olabilir. SHGM bu konuda yönlendirme yapacaktır.
5. Değerlendirme ve Onay: Başvurunuz SHGM ve ilgili diğer kurumlar tarafından değerlendirilir. Güvenlik, bölge yasakları ve diğer hava trafiği faktörleri göz önünde bulundurularak onay veya ret kararı verilir.
6. Uçuş ve Sonrası: İzin alındıktan sonra belirtilen koşullara uygun olarak uçuş gerçekleştirilir. Gerekirse, uçuş sonrası raporlama istenebilir.

En Kolay Drone Çekim İzni Nasıl Alınır?

Yukarıdaki adımlar size karmaşık gelebilir, ancak süreci kolaylaştırmak için uygulayabileceğiniz bazı yöntemler şunlardır:

1. Küçük Bir Drone Kullanın (İHA0 Kategorisi)

Eğer ticari bir amaç gütmüyorsanız ve basit hobi çekimleri yapacaksanız, 500 gram altındaki İHA0 kategorisindeki drone’lar (örneğin DJI Mini serisi) sizin için en kolay seçenektir. Bu drone’lar için SHGM’ye kayıt zorunluluğu veya pilot lisansı gerekmez. Ancak yine de uçuş yasak bölgelerine dikkat etmeli ve kalabalıklar üzerinde veya özel mülkiyet üzerinde izinsiz uçmaktan kaçınmalısınız. Unutmayın, yasal boşluk değil, kolaylık sunar.

2. Uçuş Bölgelerini İyi Seçin ve Önceden Araştırın

Çekim yapmayı planladığınız bölgenin hava sahası durumunu önceden araştırmak, sürecin en önemli adımlarından biridir. SHGM’nin yayınladığı “İHA Uçuş Bölgeleri Haritası”nı inceleyin.
Yeşil Bölgeler: Genellikle serbest bölgelerdir, ancak yine de yasalara ve diğer kurallara uymak önemlidir.
Kırmızı Bölgeler: Uçuşa kesinlikle kapalı bölgelerdir (havaalanı çevresi, kışlalar, cezaevleri, stratejik tesisler vb.). Bu bölgelerde özel izinler bile çoğu zaman imkansızdır.
* Turuncu Bölgeler: Şarta bağlı uçuşa izin verilen bölgelerdir. Bu bölgelerde uçuş yapmak için özel izin ve ek güvenlik önlemleri gerekebilir.
Unutmayın: Şehir merkezleri, kalabalık insan gruplarının olduğu yerler ve büyük yapılar genellikle turuncu veya kırmızı bölgelere denk gelir.

3. Projenizi Detaylı ve Şeffaf Bir Şekilde Tanımlayın

Başvurunuzda çekim amacınızı, tam konumunu, tarih ve saat aralığını, kullanılacak drone modelini (seri numarası dahil), pilot bilgilerini eksiksiz ve açıkça belirtin. Ne kadar şeffaf ve detaylı olursanız, başvurunuzun onaylanma şansı o kadar artar. Gerekirse, çekim senaryosunu veya storyboard’u bile ekleyebilirsiniz.

4. Erken Başvurun ve Sürecin Zaman Alabileceğini Kabullenin (En Az 5 İş Günü)

İzin süreçleri genellikle beklediğinizden daha uzun sürebilir. Özellikle kritik bölgeler veya büyük projeler için haftalar öncesinden başvuru yapmak gerekebilir. SHGM’nin önerdiği süre en az 5 iş günüdür ancak bu süre yoğunluğa ve projenin karmaşıklığına göre değişebilir. Son dakikada yapılan başvurular genellikle reddedilir.

5. Profesyonel Drone İzin Danışmanlık Hizmetlerinden Yararlanın

Eğer zamanınız kısıtlıysa, bürokratik süreçlerle uğraşmak istemiyorsanız veya projeniz karmaşık bir izin gerektiriyorsa, bu alanda uzmanlaşmış danışmanlık firmalarıyla çalışmak en kolay yoldur. Bu firmalar, İHA mevzuatına hakim olup, sizin adınıza SHGM ve ilgili diğer kurumlara başvuruları takip eder, gerekli belgeleri düzenler ve Notam süreçlerini yönetir. Genellikle bir ücret karşılığında bu hizmeti sunarak size önemli ölçüde zaman ve emek tasarrufu sağlarlar, onaylanma olasılığınızı artırırlar.

6. SHGM’nin Online Portalını Etkin Kullanın

SHGM’nin kendi web sitesi üzerindeki İHA Kayıt Sistemi ve izin başvuru portalları, süreçleri dijital ortama aktararak kolaylaştırmıştır. Bu portalları düzenli kontrol edin, güncellemeleri takip edin ve başvurularınızı elektronik ortamda yapmaya özen gösterin. Online sistemler, evrak takibini ve iletişim kurmayı daha pratik hale getirir.

Sonuç

Drone çekim izni almak, başlangıçta göz korkutucu gelse de, doğru adımlarla ve akıllıca yaklaşımlarla oldukça kolaylaştırılabilir. İHA’nızın sınıflandırmasını bilmek, uçuş yapılmayacak bölgelerden uzak durmak, projenizi şeffafça tanımlamak ve sürece erken başlamak temel prensiplerdir. Eğer karmaşık bir proje üzerinde çalışıyorsanız veya bürokratik işlemlerle uğraşmak istemiyorsanız, profesyonel danışmanlık hizmetlerinden yararlanmak, bu sürecin “en kolay yolu” olabilir. Unutmayın, izinli ve sorumlu bir pilot olarak hem kendi güvenliğinizi hem de çevrenizdekilerin güvenliğini sağlamış olursunuz. Her zaman güncel SHGM mevzuatını takip etmeyi ihmal etmeyin.