Kamera ÇekimiTürkiye’de Drone Çekim İzni: Güvenli ve Yasal Uçuşlar İçin Kapsamlı Rehber
Drone çekim izni almak, başlangıçta karmaşık ve zaman alıcı gibi görünse de, doğru bilgi ve adımlarla bu süreci oldukça kolay ve hızlı bir şekilde tamamlayabilirsiniz. Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı, hem hobi amaçlı hem de ticari faaliyetler için belirli yasal düzenlemelere tabidir. Bu düzenlemelere uymak, sadece olası cezai yaptırımlardan kaçınmakla kalmaz, aynı zamanda havada güvenliği sağlamak ve çevresel hassasiyetleri gözetmek açısından da büyük önem taşır.
Gelin, Türkiye’de geçerli olan drone çekim izni alma sürecini adım adım inceleyelim. Bu rehber sayesinde, izin başvurularınızı bilinçli bir şekilde yaparak, hayalinizdeki çekimleri sorunsuz bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.
Türkiye’de Drone Çekim İzni Almanın Önemi
Drone teknolojisinin hızla gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte, hava sahası güvenliği ve mahremiyet gibi konular daha da öne çıkmıştır. Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), İHA operasyonlarını düzenleyen ana mercidir. Drone çekim izni almak, aşağıdaki nedenlerden dolayı kritik bir öneme sahiptir:
Yasal Zorunluluk: Belirli kategori ve amaçlardaki tüm drone uçuşları için yasal bir zorunluluktur. İzin olmadan yapılan uçuşlar, ciddi para cezaları ve hatta yasal işlem riskleri taşır.
Hava Sahası Güvenliği: Kontrollü ve bilinçli uçuşlar sayesinde diğer hava araçları ile (uçağın, helikopter vb.) çakışma riskleri en aza indirilir. Özellikle havaalanı, askeri bölge gibi hassas alanlara yakın uçuşlarda bu durum hayati önem taşır.
Gizlilik ve Mahremiyet: İzinli uçuşlar, bireylerin özel hayatının gizliliğini ihlal etme riskini azaltır. Özellikle yerleşim bölgelerinde yapılan çekimlerde bu husus göz önünde bulundurulmalıdır.
Milli Güvenlik: Belirli stratejik tesisler, karakollar veya kritik altyapılar üzerinde drone uçuşları, milli güvenlik açısından hassasiyet gerektirir. İzin süreci bu tür riskleri yönetmeyi amaçlar.
Profesyonellik ve Güvenilirlik: Ticari projelerde veya büyük etkinliklerde izinli uçuşlar, operatörün profesyonelliğini ve yasalara uygun hareket ettiğini gösterir, bu da müşteri veya iş ortakları nezdinde güvenirlik sağlar.
Drone Çekim İzni Kimler İçin Gerekli?
Türkiye’de, drone’un ağırlığına ve uçuşun amacına göre farklı izin gereksinimleri bulunmaktadır. Genellikle, belirli bir kamera veya çekim ekipmanına sahip, 500 gram üzeri ağırlığa sahip tüm drone’lar için SHGM kayıt ve/veya izin süreçleri devreye girer. Ancak, çekim odaklı bir faaliyet söz konusu olduğunda, ağırlık ne olursa olsun çoğu zaman izin almak gereklidir.
Ticari Çekimler: Film, dizi, reklam, tanıtım videosu, fotoğraf çekimi, inşaat ilerleme kaydı, haritalama gibi profesyonel amaçlarla yapılan tüm çekimler için mutlaka drone çekim izni alınması gerekir. Bu kategori, SHGM’nin İHA-0, İHA-1, İHA-2 veya İHA-3 sınıfında kayıtlı ve ilgili ehliyete sahip operatörler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Kamusal Alanlarda Yapılan Hobi Amaçlı Çekimler: Eğer drone’unuz 500 gramdan ağırsa ve kalabalık bir yerde veya hassas bir bölgede (örneğin bir şehir merkezinde büyük bir parkta) çekim yapacaksanız, yine SHGM’den izin veya belirli durumlarda ek izinler almanız gerekebilir.
Kısıtlı ve Yasak Bölgelerde Çekimler: Havaalanları, askeri bölgeler, sınır bölgeleri, emniyet/istihbarat binaları, kalabalık insan toplulukları (konser, miting vb.) üzerinde veya yakınında yapılan her türlü drone uçuşu için özel izinler ve ek onaylar zorunludur.
Unutulmamalıdır ki, 500 gram altındaki hobi İHA’lar genellikle özel mülk içerisinde, kimsenin can ve mal güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde uçuşlar için birincil olarak SHGM iznine tabi değildir; ancak yine de mahremiyet ve yerel düzenlemelere dikkat edilmelidir.
Kolay ve Hızlı Drone Çekim İzni İçin Adımlar
Drone çekim izni almak için izlemeniz gereken temel adımlar şunlardır:
Başvuru Öncesi Hazırlıklar: Temelinizi Sağlam Atın
1. Drone ve Pilot Kaydı:
İHA Kaydı: Kullanacağınız dronun ağırlığına göre (İHA-0 hariç) SHGM’nin “İHA Kayıt Sistemi” üzerinden kimliğinizi ve dronunuzu kaydetmelisiniz.
Pilot Kaydı ve Ehliyeti: Ticari uçuşlar için mutlaka SHGM onaylı bir İHA pilotu ehliyetine sahip olmanız gerekmektedir (İHA-0 sınıfı hariç).
2. Uçuş Öncesi Planlama:
Çekim Alanı Belirleme: Çekim yapacağınız kesin konumları (GPS koordinatları) ve alanın çevresel özelliklerini detaylıca belirleyin.
Uçuş Planı Hazırlığı: İzin başvurusunda sunmak üzere kapsamlı bir uçuş planı hazırlayın. Bu plan, uçuşun amacı, tarihi, saati, süresi, irtifası, rotası, kullanılacak drone bilgileri ve acil durum prosedürlerini içermelidir.
Gerekli Belgeler: Kimlik fotokopisi, drone kayıt belgesi, pilot sertifikası, uçuş planı, sigorta poliçesi (ticari uçuşlar için zorunlu) gibi belgeleri hazırda bulundurun.
SHGM Portalından Drone Çekim İzni Başvurusu
SHGM’nin web sitesi (iha.shgm.gov.tr) üzerinden “İHA Uçuş İzin Talep Dilekçesi” bölümünden başvurunuzu online olarak gerçekleştirebilirsiniz. Bu sistem üzerinden:
1. Uçuş yapacak pilot bilgilerini ve drone bilgilerini girin.
2. Uçuş bölgesini harita üzerinden işaretleyin (başlangıç, bitiş noktaları ve rota).
3. Uçuşun amacını, tarihini, saat aralığını ve tahmini süresini belirtin.
4. Hazırlamış olduğunuz uçuş planını ve varsa özel çekim izni gerektiren durumlar için ek dilekçeleri sisteme yükleyin.
5. Başvuru ücretini ödeyin (varsa).
Uçuş Planı Detayları ve Onay Süreci
Uçuş planı, başvurunuzun en önemli kısmıdır. Burada, uçuşun ne kadar güvenli ve kontrol edilebilir olduğunu kanıtlamanız gerekir. Uçuş planınızda şunlar mutlaka bulunmalıdır:
Uçuş Tarih(ler)i ve Zaman Aralığı
Uçuş Yapılacak Yerin Ayrıntılı Adresi ve Koordinatları
Belirlenen Maksimum Uçuş İrtifası
Uçuşun Amacı (Örn: Sinematik Çekim, Haritalama, Güvenlik Denetimi vb.)
Kullanılacak İHA’nın Model, Seri No ve Kayıt Bilgileri
Kriz Anı veya Acil Durum Eylem Planı (Örn: İletişim koparsa ne yapılacak?)
Başvurunuz SHGM tarafından incelenir. Hava sahası trafik yoğunluğu, başvuru yoğunluğu ve çekim alanının hassasiyetine göre onay süresi değişiklik gösterebilir. Genellikle, eksiksiz başvurular için birkaç iş günü içerisinde geri dönüş alınabilmektedir.
Özel Durumlar ve Ek Drone Çekim İzinleri
Bazı durumlarda, SHGM’den alınan izne ek olarak başka kurumlardan da onay almanız gerekebilir:
Askeri ve Güvenlik Bölgeleri: Jandarma, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli Savunma Bakanlığı’ndan ek izinler gerekebilir.
Özel Etkinlikler ve Kalabalık Alanlar: Konserler, mitingler, spor müsabakaları gibi kalabalık insan toplulukları üzerinde veya yakınında uçuşlar için yerel yönetimlerden (valilik, kaymakamlık, belediye) ve organizasyon sahiplerinden izin alınması zorunludur.
Kültürel Miras ve Koruma Alanları: Tarihi yapılar, sit alanları gibi bölgelerde çekim yapılıyorsa, Kültür ve Turizm Bakanlığı veya ilgili koruma kurullarından izin alınması şarttır.
* Havaalanı Yakınları: Kontrollü hava sahası veya havaalanı çevresindeki uçuşlar için hava trafik kontrol ünitelerinden koordinasyon ve izin alınması gerekmektedir.
Drone Çekim İzni Sürecini Hızlandırmak İçin İpuçları
1. Erken Başvurun: Özellikle önemli projeler ve özel etkinlikler için son dakikaya bırakmayın. İzin alma süreci, yoğunluğa ve özel durumlara göre uzayabilir.
2. Eksiksiz ve Doğru Bilgi: Başvuru formundaki her alanı dikkatlice ve doğru bilgilerle doldurun. Eksik veya hatalı bilgi, başvurunun reddedilmesine veya sürecin uzamasına neden olur.
3. Detaylı Uçuş Planı: Uçuş planınızı mümkün olduğunca detaylı ve anlaşılır hazırlayın. SHGM yetkililerinin tüm sorularına yanıt verecek nitelikte olmalıdır.
4. Gerekli Belgelere Sahip Olun: Pilot sertifikası, drone kayıt belgesi, sigorta gibi zorunlu belgelerin güncel ve eksiksiz olduğundan emin olun.
5. SHGM Mevzuatını Takip Edin: Yönetmeliklerde zaman zaman değişiklikler yapılabilir. Güncel mevzuatı takip ederek sürprizlerle karşılaşmaktan kaçının.
6. Profesyonel Destek Alın: Özellikle büyük veya karmaşık projelerde, bu alanda uzmanlaşmış profesyonel drone operatörleri veya danışmanlık firmalarından destek almak süreci oldukça kolaylaştırabilir.
Drone çekim izni almak, sanılanın aksine doğru adımlar takip edildiğinde oldukça kolay bir süreçtir. Bu rehberi takip ederek, hem yasalara uygun bir şekilde uçuşlarınızı gerçekleştirebilir hem de çekimlerinizi güvenle ve başarıyla tamamlayabilirsiniz. Unutmayın, güvenli ve sorumlu bir drone kullanımı herkesin yararınadır.
